Tickets

Lunacy: tussen illusie en werkelijkheid

Maanreizen spreekt tot de verbeelding. Als sinds mensenheugenis staren we naar deze verlichte bal tussen de sterren tekenen én bouwen we raketten die ons er naartoe kunnen brengen. Fotograaf Sjoerd Knibbeler maakte voertuigen na waarmee mensen naar de maan wilden reizen en vertelde erover in zijn artist talk in MotMot.

BredaPhoto Sjoerd Knibbeler LunacyDe voertuigen die Knibbeler inspireerden, zijn niet perse raketten die de maan ook gehaald hebben. Knibbeler liet zich inspireren door werkelijkheid en fictie. Door verhalen, films en foto’s. Zoals de sciencefiction film ‘Frau im Mond’ uit 1929 van Fritz Lang. Of de schets van de eerste raket op vloeibare brandstof van Robert Goddard. Maar ook beelden van Luna1; de eerste satelliet die de Russen naar de maan stuurden. De satelliet zou tijdens zijn vlucht metingen doen om vervolgens te pletter te slaan op de maan. In de praktijk liep het anders. De russen schoten 5.000 km naast de maan, waardoor de Luna1 zijn eindstation miste, zijn missie overleefde en nu nog steeds in een baan om de zon draait.

Door het gebruik van deze ‘bronverhalen’ vermengt de Knibbeler werkelijkheid en fictie in zijn raket-ontwerpen, die de basis zijn voor zijn fotoreeks ‘Lunacy’. Het eerste raket-model bouwde hij nog op relatief grote schaal. “De eerste was ruim anderhalve meter. In het begin van een project weet je nog niet zo goed wat je aan het doen bent. Je methodiek ontwikkelt zich tijdens het proces. Valkuilen leveren een steeds betere aanpak op”. Het eerste model bleek aardig onhandelbaar en te groot om mee te nemen. De raket-modellen die volgden waren zo rond de 50 cm. Allemaal gemaakt uit hout: mdf om precies te zijn.

Eéns per maand – bij volle maan – nam Knibbeler ze mee naar een donkere plek in de Noordoost Polder waar hij ze fotografeerde. Soms een aantal op één nacht. Zo bracht hij de raketten terug naar waar ze op geïnspireerd waren: de maan en het maanlicht. Hij fotografeerde zijn raketten op een oude 4×5 platencamera. Met een belichtingstijd van een half uur was hij overgeleverd aan de weergoden. “Je staat in het donker te fotograferen dus je sluiter moet heel lang open.” De ondergrond waarop de raket klaar stond voor zijn portret is zaagsel. “Ik maak alles van hout dus om maanstof te creëren gebruik ik het zaagsel wat ik over heb van het zagen van de modellen. Dat wordt gerecycled en dat gebruik ik dan weer als ondergrond voor de set.”

Knibbeler wil met zijn werk een illusie creëren. Hij laat de kijker balanceren tussen de indruk van een echte maanraket en de werkelijkheid van het schaalmodel. Draden die je op de foto ziet waaraan zijn raket-model hangt, haalt bij met opzet niet weg in photoshop. Zijn creatieve proces is gericht op zoeken naar de verhalen, het bouwen van het model, de optimale omstandigheden opzoeken en met maken van de foto. De illusie vergroten met nabewerking is daar geen onderdeel van. Dat de illusie wel van groot belang is blijkt wel uit het feit dat de schaal-modellen geen onderdeel van de tentoonstelling zijn. ‘Het schaalmodel refereert aan het idee, maar de foto’s zijn het daadwerkelijke werk”.

 

Sjoerd Knibbeler zijn werk ‘Lunacy’ is nog t/m 21 oktober te zien in Breda Botanique.