Tickets

Jos Jansen: Wetenschap onder de motorkap gefotografeerd

In zijn boek ‘Universe, Facts in the post-truth era’ gaan zijn foto’s over de wetenschap en toch ook weer niet. Jos Jansen fotografeert de werkelijkheid die we niet zien.
Hij komt tot deze resultaten door zich een onderzoeksvraag te stellen en daar beeld bij te zoeken. Het beeld dat hij vindt kan leiden tot het aanpassen van de onderzoeksvraag. Net zolang totdat hij het pad heeft gevonden naar een manier van fotograferen/beeld maken die recht doet aan hetgeen hij wil laten zien.

Universe

Voor zijn boek Universe heeft hij twee jaar lang rondgelopen op het Science Park in Amsterdam. Daar wordt onderzoek om het onderzoek gedaan, om te weten en te begrijpen hoe dingen werken, zonder dat er al een toepassing voor is.

De vernuftigheid van de wetenschap vangen

Zijn beelden verwonderen, zijn lichtvoetige schoonheden, die toch getuigen van de realiteit van de wetenschap. Het zijn visualisaties die een doodgewone sterveling doordringen van het nut van wetenschap om de wetenschap. Gewoon omdat de beelden van Jos Jansen door zijn eigen toedoen vernuftig zijn waardoor hij de vernuftigheid van de wetenschap vangt.

De kale waarheid

Jansen bewerkt beeld, vertaalt datareeksen en algoritmes naar patronen en schuwt ook de kale waarheid niet. Zo fotografeerde hij een duur bolvormig onderzoekapparaat waarmee in de Middellandse Zee neutrino’s worden gemeten; elementaire massaloze deeltjes die reizen met de snelheid van licht. Volgt u het nog? Het apparaat werd op een lullig karretje binnengereden, duidelijk een gebruiksvoorwerp, niks bijzonders aan. Daarom maakte Jansen ook een blauwe glamourfoto, waarmee hij het apparaat gelijk een podium gaf dat een beroep op onze verbazing doet en indruk maakt.

Beeld en wetenschap vallen samen

Het beeld van een onderzoekster met beschermende bril op in een laserkamer maakte hij negatief. De kijker voelt meteen dat hier iets speciaals gebeurt.
Zijn visualisatie van de Hicks deeltjes is een patroon als van de bewegingslijnen van dansparen.
Door de ogen van Jos Jansen vallen beeld en wetenschap samen tot een weergave die nieuwsgierig maakt en het besef oproept dat we de wetenschap nodig hebben, ook al snappen we van de inhoud helemaal niets.

Tekst: Carla van Gaalen