Tickets

Artist talk: Tina Farifteh about Killer Skies

Nooit meer zonder angst naar de lucht kijken; voor mensen in oorlogsgebieden zoals Afghanistan of Somalië is dat de realiteit. Oorlogsvoering met op afstand bestuurde drones hebben prachtige wolkenluchten tot killer skies gemaakt. De drones komen voor de burger uit het niets. Voor de drone bestuurder in een bunker in de woestijn van Nevada is het een gerichte aanval.

Een systeem ‘groter dan wij’

Het is een systeem ‘groter dan wij’ dat aan het licht moet worden gebracht, vindt Farifteh. “Na de ‘vuile oorlogen’ met zichtbare gevechten ter plekke en uitwassen zoals Guantanamo Bay hebben de Verenigde Staten de drone oorlogsvoering geperfectioneerd om hun imago op te poetsen. Regeringen zelf blijven buiten beeld en soldaten komen niet om. De gewone burger heeft het niet in de gaten, laat staan dat hij of zij zal protesteren.”

Op zoek naar data

Farifteh ging op zoek naar data. “Alleen al het feit dat deze nauwelijks te vinden zijn, bewijst dat politici deze oorlogsvoering het liefst stil willen houden.” Uiteindelijk vond ze informatie waaruit bleek dat iedere vier dagen in Afghanistan een drone aanval wordt uitgevoerd. Een land dat al zeventien jaar in oorlog is. Gedurende haar onderzoek heeft ze iedere dag de lucht boven haar eigen hoofd gefotografeerd. In de expositie zijn de luchtfoto’s te zien van de dagen waarop andere landen een drone aanval te verduren hadden. Bij Fariftehs foto’s staat vermeld waar dat is en hoeveel mensen erbij omkwamen.

Killer skies

De vaak lichtblauwe, onschuldige luchten blijken op andere plekken ‘killer skies’ te zijn. De tegenstelling kan niet groter zijn. Farifteh koos bewust voor deze aanpak. Door niet in te zoomen op afschuwelijke beelden zullen meer mensen genegen zijn haar foto’s te bekijken en zal de betekenis ervan bij meer mensen terecht komen. “Deze manier van oorlogsvoeren moet transparant worden, een burger moet weten wat zijn of haar regering doet. Ook het idee dat soldaten – drone bestuurders niet kwetsbaar zijn, moet bijgesteld worden.”

De handen schoon houden

“Hij of zij raakt dan wel niet fysiek gewond, psychisch ligt het anders. Het turen naar de beelden op het scherm, het zien van afschuwelijke situaties, het kiezen om te schieten op een doel dat hopelijk een vijand is en niet een onschuldige burger zorgen voor veel stress, zelfs tot PTSS (post traumatisch stresssyndroom). Reden te meer om de drone aanvallen aan het licht te brengen. De enige die door deze niet transparante oorlogsvoering er wel bij varen, zijn de regeringen. Een makkelijke manier om voor de bühne de handen schoon te houden.”

Verslag en foto: Carla van Gaalen