BredaPhoto
international
photo festival

Songs From the Heart
11 sep - 26 okt 2014

 

Programma BredaPhoto 2014

26 oktober
10:00-16:00 uur    Workshops door Erik Boot en Willem Blauw, docenten fotografie van Nieuwe Veste.
Gelieve aan te melden via phototalent@bredaphoto.nl. Kosten bedragen €25,- per workshop.

15.00 uur Prijsuitreiking Jongerenproject
Locatie: Breda's Museum

- - -
Tekstschrijver Carla van Gaalen bezoekt tijdens het festival meerdere activiteiten en brengt daarover verslag uit. Houd het programma goed in de gaten voor wat nog komen gaat of lees haar stukken en doe net alsof je niets gemist hebt.

Avond van het jonge talent
vrijdag 26 september, StadsGalerij Breda


Vijf jonge fotografen vertellen over hun in thematiek en verbeelding totaal verschillend werk. Waar Gert Verbelen de realiteit van het dagelijks leven zoekt in het geografische middelpunt van alle Eurozone-landen, schept Martha Kamminga een magische wereld met de Fantasievoeder, Twijfelaar en Waarheidsjager. Tessa Van Thielen spot met het zogenaamd 'serieuze' gesprekken over de natuur, Yves Kerkhoffs reflecteert op hoe we de wereld via onze beeldschermen beleven en Tom Callemin schept een wereld tussen fictie en realiteit  op een wijze die de onderwerpen je in het gezicht duwen. Roel Stavorinus ging met hen in gesprek.

Podium via Academieproject
Alle vijf hebben zij meegedaan aan het Academieproject warin  BredaPhoto en zes kunstopleidingen in Nederland en België samenwerken om jonge talenten een podium te geven. Uit de 120 studenten die deze keer meedongen naar een expositieplek hebben vijftien studenten een plek verworven, onder wie deze vijf.

Grenzen passeren en opzoeken
Voor zijn project Naar de Kern passeerde Gert Verbelen (België, 1987) de grenzen van alle achttien Eurozone-landen. Op het geografisch exacte middenpunt fotografeerde hij alleen dat wat zich daar op dat moment afspeelde. Het project realiseren kon alleen door zichzelf grenzen te stellen. De omvang noodzaakte hem te focussen, zijn camera was het medium om in contact te raken. Het was ook een reis naar zijn persoonlijke grenzen, op zoek naar zijn basis, uitvinden wat belangrijk is en zelfrelativering. 

Hier is niks speciaals
In iedere plaats die hij bezocht, leek de tijd stil te staan. 'Je hebt alleen jezelf en je camera, daardoor sta je voor alles open.'  Regelmatig vroegen mensen hem, ´waarom kom je hier, hier is niks speciaals´. ´Zelf dacht ik ook, waar ben ik aan begonnen, ik heb vaak op mijn kamer gesakkerd omdat er op mijn foto's weer niks te zien was.' Hij leerde dat 'kleine dingen' na maanden toch van belang kunnen worden. 'Dat is het mooie van fotografie, wie goed kijkt, ziet overal verhalen.'

Mensen trekken weg
Het lijkt een romantisch uitgangspunt de realiteit was eerder schrijnend. Er is veel eenzaamheid door de globalisering, mensen trekken weg. 'Ik heb gelogeerd bij mensen die wenen omdat zij hun kinderen niet zien.Het project is voor hem niet klaar, telkens maakt hij weer andere selecties. Een boek komt er daarom pas over minimaal een jaar denkt hij.

Lapis // I want to return to the real world
Martha Kamminga (Nederland, 1990) bouwt in Lapis // I want to return to the real world (2014) haar eigen wereld. Zij voert daarin drie karakters op. De Waarheidsjager leeft in een wereld van  absolute waarheid. De Fantasievoeder leeft zijn eigen fantasieën en de Twijfelaar staat tussen hen in. Lapis, in steen gestolde lava, is het overkoepelende element. Het staat symbool voor het verlangen naar een vaste kern. De figuren en het verhaal zijn in een wisselwerking ontstaan en gaan over het vinden van waarheid.

Greep krijgen
Dat het verhaal nogal indirect is, doet niets af aan de strekking. In de 'Lapis wereld' is een volledig eigen verhaal te vinden, dat positief of negatief kan uitpakken, hoe leer je daar mee om te gaan? Of zoals filosoof Maarten Doorman in zijn inleiding van de BredaPhoto in relatie tot Martha Kamminga's werk schrijft: 'We kijken naar wat we zien en naar wat de fotograaf ensceneerde, maar we weten dat we pas greep krijgen op deze werkelijkheid als we proberen los te laten wat we zien zonder in gratuit gespeculeer te vervallen.'

Stop met al te serieuze toon
Met de stop-motion film Repeat after me maakt Tessa Van Thielen (België, 1992) korte metten met de al te serieuze toon waarmee vaak over de natuur wordt gepraat. In Repeat after me visualiseert zij met papieren vormen en afbeeldingen, die dan weer afgedekt, verfrommeld of verscheurd worden een veertigtal grote abstracte natuurfenomenen. Een computerstem somt de verbeelde situaties op; tsunami, kosmos, wervelstorm.

Hoogtepunt
Haar beeldtaal kwam als vanzelf en ze had nog nooit een film gemaakt. Tessa ziet het filmen als afwisseling van het fotograferen. Uitsluitend het één of het ander doen lijkt haar saai. De Volkskrant noemde haar stop-motion één van de vijf hoogtepunten van BredaPhoto. Hoe kwam dat over? 'Ik verschoot wel. Het is een grappig iets, het filmpje is als een opluchting, speels.'

Fremdkörper
Tom Callemin (België 1991) kon er niet bij zijn. Hij gaf in een korte film commentaar op zijn werk, dat ook door de Volkskrant werd opgepikt als een van de vijftien 'must-sees' dit culturele seizoen. Zijn foto's, in zwart/wit en geflitst tegen een donkere achtergrond, tonen onder meer een huis, een man met een meisje beiden met de handen voor het gezicht, een kooi en twee bomen. Inhoudelijk lijken ze niets met elkaar te maken te hebben, de beeldtaal koppelt ze aan elkaar. Ook is zijn video-installatie Fremdkörper te zien. Een vrouw in smetteloos witte bloes heft haar gezicht naar het licht en een getroebleerde man, naakt, bedekt met tatoeages, beweegt met neergeslagen blik onrustig heen en weer. 

'Some things can never be clearly seen'
Aanleiding hiervoor  zijn de beelden van psychiatrisch patiënten in hun volle verwarring,  die een psychiater eind 19e eeuw publiceerde. Werden de patiënten als acteurs ingezet om de symptomen te demonstreren, vraagt hij zich af. Een vraag die hij in zijn film vervolgt met een citaat van James Elkins: 'Some things can never be clearly seen, no matter how much we may want to see them.

Wiens perspectief en realiteit?
Apparatus van Yves Kerkhoffs  (België, 1988) bestaat uit foto's, filmstills, video's en tekstfragmenten, handelend in en over oorlogsgebieden. Het is niet duidelijk vanuit wiens perspectief en realiteit wordt gefilmd. De piloot die zijn onbemande drone in een huis laat inslaan, ziet iets op zijn scherm: 'we have killed a child, no, it is a dog, a dog with two legs?'. De man die onbedoeld de sluipschutter filmt die hem zal doden. De militair die twee aan parachutes neerdalende helikopterpiloten vastlegt; van twee witte stippen veranderen zij  in mensen die onthoofd zullen worden. 

De wereld via apparaten
We zijn gewend de wereld via apparaten te bekijken. Wat doet dit met de manier waarop wij naar die wereld kijken en interpreteren? Is het echt? 'Alles kan alles zijn en niets niets', zegt Yves Kerkhoffs. Zijn werk is een reflectie op wat beeld doet in het kijken en bekeken worden.

Ethiek
Mag je dergelijke beelden zomaar gebruiken, een terechte ethische vraag, zonder een echt duidelijk antwoord. Wordt het gebruik gelegitimeerd omdat het extreme voorbeelden zijn van wat we allemaal zien en denken mee te maken? En wat moet ervan achterblijven? 'Het beeld primeert.' Yves Kerkhoffs voelt zich een beeldenmaker die iets zegt over beelden.

Stap opzij
Het project is geen stap vooruit, eerder een stap opzij. 'Ik kan me echt niet voorstellen hoe het daar is, ik ben er niet geweest.' Toch voelde hij zich er een deel van worden. De beelden vragen om een context, wellicht tegen het journalistieke aan. De fotograaf kanaliseert, zodat het onderwerp, de inhoud beter is te plaatsen. Het genre is niet belangrijk, wel het doorgronden wat het beeld inhoudt. Is het wel zoveel omvattend? vraagt Tessa zich hardop af. 'Een fotograaf hoeft niet per se de context te geven. Is het nodig om een dergelijke bevoorrechte positie te hebben?'

De toekomst
Alle vijf willen zij zaken aan de kaak stellen en hebben hierin een enorme ambitie. Hoe gaan ze dat financieren? Met commercieel werk? En is er door de belangstelling van de pers druk ontstaan om weer te moeten presteren, de aandacht vast te houden? Commercieel werken is voor Yves en Martha geen optie. Bruiloften fotograferen, Martha deed dit een poos. Ze is ermee gestopt, het maakte haar niet vrolijk. En volgens Yves geeft commercieel werken geen ruimte, 'je kunt beide niet half doen'.  

Prestatiedruk 
Over de druk om te presteren zegt Gert het toch liever bij de toevalsmomenten te houden, dan krampachtig aan een volgend project te beginnen, ook al betekent dat geen inkomen. 'Een heel romantisch idee', zegt Yves met een knipoog, zelf werkt hij nu als kok. Voor Martha en Tessa is een beetje druk om te presteren wel prettig. De pers warm houden? Geen specifiek doel voor Tessa: 'Als dat gebeurt, dan gebeurt dat.'

Waar zijn zij te zien?
Yves Kerckhoffs, Apparatus, Breda’s Museum 
Martha Kamminga, Lapis // I want to return to the real world,  Club Solo
Tessa Van Thielen, Repeat after me, SBK Breda 
Gert Verbelen, Naar de kern,  Chassépark XL
Tom Callemin, foto's en video-installatie Fremdkörper, Club Solo
 

Romantiek is van alle leeftijden: de cirkel is rond
vrijdag 26 september, de Leystroom


Is er een groter verschil tussen jonge mensen aan het begin van hun volwassen leven en ouderen, die het allemaal al achter de rug hebben en de grip op de realiteit zijn kwijtgeraakt. Toch kwamen deze werelden bij elkaar, verbonden door het thema ‘Songs From the Heart’.

BredaPhoto maakte vrijdag 26 september de cirkel rond. Vier jonge talenten praatten over hun werk en toekomstverwachtingen tijdens de Avond van het Jonge Talent, en ouderen in Zorgcentrum De Leystroom zagen de resultaten van hun fotoproject ‘Unieke mens’. Een geslaagd project waarmee ook ouderen betrokken zijn bij BredaPhoto. Een mooie opstap naar meer.

Dunne lijn
Voor de ouderen in De Leystroom is het een dunne lijn vanuit het nu naar toen, weten hoe het was en vooral weten wie zij zijn. Met de expositie gemaakt door BredaPhoto en De Leystroom, was er extra aandacht voor de vraag ‘wat heeft mij tot dit unieke mens gemaakt’. ‘De vraag wie ben ik, speelt je hele leven, het spectrum verandert in terugkijken naar belangrijke gebeurtenissen en plekken‘, zei ook Geert van Eyck, hij is als conservator van BredaPhoto bij het project betrokken. Begin dit jaar startte het fotoproject.  Veertien bewoners, de begeleiders Amy Boemaars en Cora van Peer van De Leystroom en fotograaf Marja de Bruin gingen gezamenlijk op zoek naar verhalende situaties.

Cocreatie in care en cultuur
Het was een leuk, actief en leerzaam proces zei directeur Ruud Molenaar. Een cocreatie in ‘care’ en cultuur. Ook voor de zorgverleners. Het gaf de zorgverleners input voor maatwerk aan de bewoners. Een welkome aanvulling op de door protocollen toch vaak wat ‘technisch’ ingerichte zorg. ‘Present zijn, kunnen snappen, aanvoelen wat iemand wel of niet wil. Door met iemand op te trekken in het fotoproject is daar extra vorm aangegeven. Het richten, focussen en scherp stellen waar een fotograaf mee bezig is, gold ook voor het team.’

Het persoonlijke tegenover het formele
Wethouder Miriam Haagh Reine van zorg, welzijn en onderwijs, die later de officiële opening zou doen, was ook blij met het persoonlijke in het project. Voor zichzelf omdat haar oma hier heeft gewoond, ze heeft haar veel bezocht en ziet nu nog steeds bekende gezichten. En breder, ‘de persoonlijke verhalen zijn nodig vanwege alle veranderingen in de zorg’.  Het persoonlijke als tegenwicht van het formele. Daarbij heeft De Leystroom met de expositie een uniek link om de wijk naar binnen te halen, wat weer goed is voor de contacten over en weer.

Bewoners weerspiegelt zoals ze zijn
De foto’s zijn van verschillende makers; de bewoners zelf, fotograaf Marja de Bruijn en begeleider Amy Boemaars. Ook heeft zij samen met Geert van Eyck de foto’s met veel zorg geselecteerd. 'Het ging erom dat de bewoners te zien zijn, zoals ze werkelijk zijn.’ Enthousiast, betrokken, ‘vanuit het hart’ vertelt Amy Boemaars over alle gefotografeerde situaties.  Eerdere plannen werden ter plekke bijgesteld, als duidelijk werd dat er een nog mooier verhaal was te vertellen. Het project geeft inzicht in de emoties, aan de familie en de medewerkers van De Leystroom. Het werkt mee om de bewoners te zien als unieke mensen, gevormd door hun ervaringen in hun leven, waarover ze niet altijd kunnen vertellen, maar wat wel in hun zit. Herkenning daarvan geeft erkenning. Het helpt om de bewoners beter te begrijpen en beter te begeleiden.

Verhalen zichtbaar gemaakt
De bewoners van De Leystroom raakten geëmotioneerd bij het zien van hoe zij zijn geportretteerd. Trots, met tranen, stil kijken. Hun verhalen zichtbaar gemaakt. Hier een paar voorbeelden.

Jonge zelf - mevrouw Tiny Firing (87 jaar)
Aanvankelijk was het de bedoeling haar te fotograferen met haar verzameling scapuliertjes. Op haar kamer staat ook een kaars met daarop het portret van de pasgetrouwde mevrouw en meneer Firing. Op de foto in de expositie staat nu de oude mevrouw Firing naast haar jonge zelf.

Selfie - meneer Piet Quadvlieg (73 jaar)
Een echte selfie van hem en zijn vrouw, samen breed lachend. Meneer Quadvlieg is al een aantal jaren hulpbehoevend, kan niet meer praten en krijgt sondevoeding. Toch blijft hij positief en geniet hij van iedere dag. Zijn vrouw speelt hierin een belangrijke rol. Iedere avond komt zij bij hem op bezoek.

Reislustig - mevrouw Mieke Janssen (79 jaar)
Een reislustig type dat nu van een rolstoel afhankelijk is. Toch gaat ze er vaak op uit, samen met haar hartsvriendin. Toen zij ziek was zorgde mevrouw Janssen voor haar en nu zorgt haar hartsvriendin voor mevrouw Janssen.

André Rieu – mevrouw Resi Dolhain (94 jaar)
Toen mevrouw Dolhain hoorde van het project had zij inspiratie te over. Ze pakte de telefoon en belde rond. Haar neef treedt regelmatig op met André Rieu. Ze organiseerde het zo dat ze samen op de foto staan, terwijl ze The Last Rose speelden. Mevrouw Dolhain staat nu op de foto met de foto van haar neef en André in de hand, in een chique blouse en een speciaal voor de gelegenheid bezorgde bos rozen.

Volksmuziek – mevrouw Christina Vree (78 jaar)
Mevrouw Vree is in Polen geboren en woont al heel wat jaren in Nederland. Een van de weinige dingen waarop zij direct en enthousiast reageert is volksmuziek. Zodra ze de muziek hoort, verschijnt een glimlach op haar gezicht en begint ze te dansen.

Volvo garage – mevrouw Riet Bluekens (88 jaar)
Bluekens Volvo is een familiebedrijf dat al sinds 1823 bestaat. Mevrouw Bluekens is nog steeds trots op het merk Volvo. Zij vestigden zich met haar man als Volvo garagehouders in 1969 in Breda. Een medebewoner had een Volvo oldtimer aangeschaft, die staat op het terrein. Ze wilde gelijk gaan kijken. De eigenaar herkende mevrouw Bluekens meteen. Op de parkeerplaats bij de Volvo ontstonden mooie gesprekken.

Nog druk
Diezelfde mevrouw Bluekens als op de foto was uiteraard bij de opening. Zittend in haar rolstoel kijkt ze naar de foto’s, totdat ze wordt opgehaald om naar haar kamer te gaan. Dat is goed, zegt ze, want ze heeft het nog druk, met de administratie van de garage.

Nieuwsgierig naar meer?
Dit zijn een paar beeldverhalen uit de veertien. Nieuwsgierig geworden? De expositie is tot en met 26 oktober te zien in De Leystroom, Brabantlaan 5, Breda.


Masterfeest voor Masterclass
zaterdag 20 september, Nieuwe Veste

Out of the box denken. Dat vroegen de drie masters aan de 48 deelnemers van de Masterclass van BredaPhoto. Bij de ene master betekende dat ‘linksom’, bij de ander ‘rechtsom’ en bij de laatste gewoon ‘dwars door het midden’. Afgelopen zaterdag 20 september was iedereen in de Centrale Bibliotheek in Breda bijeen voor de feestelijke opening van de Masterclass expositie met in het kielzog een grote groep belangstellenden.

Beeld waar het hart ligt
In de Masterclass gaan de deelnemers gedurende vier maanden aan de slag om het beste uit henzelf en hun foto’s te halen. De masters waren fotograaf Wiesje Peels die dit jaar exposeert op BredaPhoto, fotograaf Willem Poelstra, hij exposeerde in 2012, en Bart Kempers docent aan AKV St. Joost.
Deelnemers waren dertigers en zestigers, mannen en vrouwen uit Nederland en België, onder wie prijswinnende talenten, BMK-ers en aspirant BMK-ers (Bonds Meester Klasse) van de Nederlandse Fotobond, sowieso allemaal het niveau van de ‘kiekjesmaker’ overstijgend. Ook al zorgden de masters voor heel wat ontregeling,  iedereen vond zijn weg naar beeld waar het hart ligt.

Aandacht
Kan een fotofestival bestaan zonder aandacht voor nieuw en jong talent?' Dat vroeg Geert Stadeus, hoofdredacteur van Snoeck Almanak, zich hardop af in zijn inleiding. Onmogelijk, vindt hij, zeker niet wanneer de festivalorganisatie gerenommeerde fotografen als Tom Hunter, Todd Hido en Alec Soth weet vast te leggen. 'Het is eerder een plicht om amateurs met talent en ambitie aan te moedigen.'

‘Verdoemenis’ of evolueren
Ondanks dat tegenwoordig iedereen een foto kan maken en  we 'elkaar naar de verdoemenis instagrammen' blijft fotografie meer dan op de ontspanner drukken. Bovendien is het een kunstvorm die leeft en evolueert. 'Ik zie voortdurend jonge mensen nieuwe vormen ontwikkelen, nadenken over nieuwe afdruk- en presentatietechnieken, kortom die de fotografie proberen her uit te vinden.'

Groeten uit Holland, liefde en moord
In de expositie van de Masterclassers is te zien dat zij de weg van ontdekken en weergeven hebben gevolgd. Op elf zuilen van ieder 2,50 meter hoog is een enorme variatie aan foto’s te zien. Zo doen drie uitbundige travestieten de kijker de groeten uit Holland. Mein junges Leden hat ein Ende verhaalt over de tijdelijkheid van het leven, Grimm's Roodkapje ziet zichzelf drie keer anders terug in de 21ste eeuw. Der Zwerg van Schubert vermoordt de koningin van wie hij houdt en zij vindt dat goed, waarna hij wegvaart om nooit meer ergens aan land te gaan. 

Kus en monnik
I'm ambivalent stelt de kijker op de proef, representeren de foto's de geportretteerde mensen zoals ze werkelijk zijn. De Mönch am Meer vindt zichzelf terug in verre horizonten en grafische stads- en natuurbeelden. Wat kust de mond in het drieluik Soul for sale, wil de naakte vrouw zich verhullen en beschermen en waaraan denkt  het meisje dat met gesloten ogen uit het water omhoog komt. In de serie Rhythm kijken vijf personen de bezoeker vorsend aan of zijn in gedachten verzonken.

Hunkering
Tango Solé toont veel kleine beelden van onder meer de mens alleen, is zij gelukkig of juist niet? En waardoor komt het dat de portretten in Paradox elkaar tegenspreken? In Sehnsucht spreekt niet alleen uit de portretten de hunkering, ook in een stilleven komt het terug. Stuk voor stuk zijn het beelden vastgelegd uit het denken en voelen van de fotografen, waarbij de masters onverbiddelijk en consequent hen pushten door te ontregelen.
Expositie Masterclass BredaPhoto, Centrale Bibliotheek, Molenstraat 6, Breda. Te zien tot en met 26 oktober.


Boekpresentatie Debby Huysmans
zaterdag 20 september, StadsGalerij Breda

'Photography is in essence an act of non-intervention' - Susan Sontag
Met deze uitspraak opent de Gentse dichter Inge Braeckman haar inleiding die zij heeft geschreven bij het boek Late spring van de Antwerpse fotograaf Debby Huysmans (1980). Voor het  project Late spring verbleef Debby Huysmans  in de Mustarinda, een kunstenaarsresidentie in het Noord-Finse Hyrynsalmi. Omringd door oerbossen en onaangetaste natuur leek de hectische hedendaagse consumptiemaatschappij niet te bestaan. In het woud bracht Huysmans de relatie tussen mens en natuur in beeld. Registrerend, zonder tussenbeide te komen.

In de Stadsgalerij, zaterdag 20 september, presenteerde zij haar boek Late spring. Een keuze uit dit boek is te zien in het Breda’s Museum. 

'De toekomst van de wereld teruggebracht naar kleine verhalen'
Debby Huysmans wil met kleine verhalen de complexiteit schetsen van het omgaan met de natuur en de bedreigingen ervan door allerlei menselijk handelen. Het lijkt of de mens overal paden wil aanleggen en zo het eigendom over de wereld wil hebben. De natuur gedomesticeerd. In Finland worden de bossen vooral bedreigd door houtkap voor skipistes en de papierindustrie.
Tijdens haar verblijf in het Noord-Finse Hyrynsalmi ontmoette zij Riita, 'een wereldverbeteraar' op een heel eigen manier. Geportretteerd met een rode clownsneus op,  kijkt ze je onderzoekend, ietwat streng aan. Het beeld laat de kijker niet te snel verder lopen, zodat het verhaal dat erbij hoort meekomt. Riita zocht een taal waarin zij de noodzaak van natuurbehoud aan mensen zou kunnen overbrengen en vond die in de clownerie, waarvoor ze in Italië een internationaal vermaarde opleiding volgde.

Onbedorven
Afwisselend laat Debby Huysmans foto's van de natuur zien en foto's van vogels, bladeren, stukjes schors en mos. Die laatste maakte zij in Metla, het Finse onderzoekscentrum, waar 100 jaar natuur wordt bewaard. Zij vangt de grootsheid van de natuur in haar foto’s en benadrukt hiermee het belang van het behoud ervan. Behoud dat tegenstrijdig genoeg alleen mogelijk is door mensenhanden. 
Debby Husymans exposeert in het Breda´s Museum, Parade 12, Breda


Boekpresentatie Tom Callemin
zaterdag 20 september, StadsGalerij Breda


'Hinterland' naar voren
In 2014 afstuderen en dan al een hoge vlucht nemen. Het gebeurt Tom Callemin (1991). Hij rondde dit jaar zijn studie af aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten (KASK) in Gent. Unseen photofair 2014, platform voor nieuw ontdekt fotowerk pikte hem op. Merel Bem van de Volkskrant vindt hem één van de vijftien tentoonstellingen, voorstellingen en concerten in dit culturele seizoen, naast onder meer Marlene Dumas die je niet mag missen.
Tom Callemin's  boek ../..  met foto´s uit zijn serie Hinterland werd zaterdag 20 september gepresenteerd bij BredaPhoto. Het is een special edition, in gelimiteerde oplage. 

Naar voren duwen
Ieder foto ziet er donker en met flitslicht gemaakt uit. 'Daglicht is niet jouw ding', vroeg Edie Peters van de BredaPhoto Bookshop hem. 'Ik wil controle hebben over het licht en zelf de sfeer kunnen bepalen.' Door de achtergrond in het donker te laten verdwijnen, isoleert hij de personen en objecten. Hij duwt ze naar voren. 
Tom Callemin vertelt geen verhaal, 'ieder beeld is autonoom'.  Over de naaktmodellen zegt hij dat ze als 'poppen zijn waar ik mee speel  en hen tot een monument maak. Hun schoonheid helpt om dat te bewerkstelligen.'

Evaluatie
Het boek dat nu is uitgebracht,  is voor Tom Callemin een evaluatie, ieder beeld daarin heeft de plaats gekregen dat het verdient om het beste tot haar recht te komen. Frappant is dat op de voorzijde alleen woorden staan die verwijzen naar de foto's 'Man with child, Two trees, Refuge, Cage, Room, Model'. Een droge opsomming voor beelden die beroeren.

In het midden gelaten
In Club Solo, Kloosterlaan 138, is een selectie uit zijn boek te zien. Ook de videoinstallaties  The performance. Aan de ene zijde van de ruimte heft een vrouw haar gezicht naar het  licht, aan de andere zijde kijkt een naakte, getatoeëerde man zenuwachtig naar beneden. Wat er aan de hand is, wordt niet duidelijk. De aanleiding hiervoor haalde Tom Callemin uit de filmbeelden die een psychiater eind 19e eeuw van zijn patiënten maakte.
De foto’s en installaties uit de serie Hinterland zijn te zien op BredaPhoto in Club Solo, Kloosterlaan 138, Breda.

Vind het in de BredaPhoto Bookshop
BredaPhoto heeft talrijke boekpresentaties.  Eerder presenteerde Martijn van de Griendt zijn boek 'Exit wounds, (as if)' met vaak intieme foto's over zijn vriendinnen door de tijd heen. Photographer Hal's boek  Zatsuran was een wereldprimeur. Hal fotografeerde  koppels en hun liefste bezittingen in een vacuüm gezogen plastic zak. Mariska van Zutven vertelde  over 'Laten we voorop stellen dat je sowieso bent geboren voor het geluk' de weerslag van haar contactadvertentie en daaropvolgende correspondentie met de door haar gezochte 'man met fruitboom in zijn tuin'. Wiesje Peels presenteerde "Mimus,  in een onvervalste circusomgeving.

Ieder boek is prachtig vormgegeven in de context van de beelden. Ze zijn te koop in de BredaPhoto Bookshop in de Stadsgalerij, Oude Vest 34 in Breda.


Prijsuitreiking BN de Stem en BredaPhoto Fotostrip wedstrijd
zaterdag 20 september, Nieuwe Veste

Hoe vorken romantisch zijn
Marjan Bogers uit Teteringen slaagde er in vorken van hun romantische te laten zien in haar fotostrip Sprakeloos. Ze won daarmee de eerste prijs in de fotostrip wedstrijd die BN de Stem en BredaPhoto samen hadden uitgeschreven. Marjan Bogers ontving haar prijs, een Sony spiegelreflex camera, afgelopen zaterdag 20 september in de Nieuwe Veste. Daarmee is ook gelijk de expositie van een selectie van alle inzendingen geopend. Deze is tot 26 oktober te zien. 

De jury bestond uit vertegenwoordigers van BN de Stem en BredaPhoto en Rob van  Bavel van het Stripfestival Breda. 

Expositie Ype Driessen
Ype Driessen is fotostrip maker van beroep. Zijn strips zijn ook in de Nieuwe Veste te zien. Hij vond de inzendingen van de wedstrijd een mooie verzameling. Marjan Bogers is de terechte winnaar. 
Fotostrips zijn er al veel langer, vooral bekend als romantische verhalen á la de Bouquetreeks. Ype Driessen startte met strips maken in 2004. Hij geeft er een heel eigen draai aan, af en toe pijnlijk, altijd humoristisch. Zijn eerste serie, 3Hoog, ging over drie huisgenoten in een studentenhuis. Later maakte hij strips met zijn vriend Willem. Toen die relatie uit ging, kwam Ype met Uit, heel herkenbaar voor mensen met liefdesverdriet. Hij doet alles zelf, het script schrijven, regisseren, acteren, fotograferen en produceren.

Meer over de winnares en de wedstrijd vind je hier.

 

Lezing Todd Hido over Excerpts of silver meadows
zondag 14 september, MOTI

Donker en persoonlijk, toeval bestaat niet
Zo beschrijft Todd Hido (1968, USA) zijn boek Excerpts of silver meadows over zijn geboortestreek Ohio, Amerika. Het boek is samengesteld uit nieuwe en eerdere beelden, precies zoals hij altijd werkt. Zijn fotografie is verhalend. Zijn series bouwt hij op uit foto's die hij door de jaren heen maakt. Soms  voegt hij op rommelmarkten gevonden beelden toe. 'Mensen vroegen mij, wanneer ben je begonnen met portretfotografie? Ik antwoord dat ik dat altijd al heb gedaan, alleen ik heb ze nog nooit laten zien.'

Biografisch of fictie
Excerpts of silver meadows gaat over het opgroeien in een blanke suburb in Ohio, Kent, Amerika, kinderlijke onschuld maakt plaats voor de donkerte in een volwassen leven. Is het boek biografisch? Het start immers in de buurt waar hij is opgegroeid. Er staan foto's in van zijn vader en van hemzelf. Maar evenzogoed heeft hij foto's opgenomen die hij ergens anders heeft gemaakt, zonder het vooropgestelde idee dat deze zijn jeugd en opgroeien in beeld zouden brengen. 
Waar of niet waar, daar gaat het hem ook helemaal niet om. 'Als je twee waarheden met elkaar mixt, wordt fictie een waar verhaal. Want je kunt je eigen, ware verhaal nooit ontlopen. Het wordt je eigen verhaal dat je wilt vertellen.'

Mean, mean Wayne
Zijn dochter heeft een actief aandeel in het boek, ook weer zonder de reden van de familierelatie tussen vader en dochter. 'We reden over een weg, ik zag een regenboog, zij kon hem niet vinden. Later gaf ik haar de foto die ik heb gemaakt en vroeg haar daarin de regenboog te tekenen. De tekening in de foto vergrootte de zeggingskracht. Net zoals haar rode toevoegingen in een portret van mij. Mijn mond besmeurd met dikke, rode vegen, rood omcirkelde ogen, twee rode vingerafdrukken op mijn keel.' Mean, mean Wayne was geboren om nooit meer weg te gaan. In ieder geval niet uit Excerpts of silver meadows.

Zijn vrouwen
Modellen nemen zelf contact met hem op omdat zij met hem willen samenwerken. Zo ontmoette hij Christina, te zien in Excerpts of silver meadows. Moeiteloos transformeert zij in het karakter dat hij zoekt. Begeerlijk, verloederd, altijd verontrustend. Type Marilyn Monroe, Blondie's Debbie Harry of Brigitte Bardot. Die transformaties voltrekken zich binnen een paar uur.
Soms zijn modellen dronken als ze in de studio komen. Ook dan hebben zij een schoonheid die Todd Hido evengoed een plek geeft.

De huizen van Todd
Huizen zoals ze in Excerpts staan, zijn voor Todd Hido al langer een thema. Eenzame huizen met verlichte ramen in verder donkere straten. Hij  fotografeert ze altijd vanaf de openbare weg. Aanvankelijk van grote afstand om geen argwaan te wekken. 'Iemand daarbinnen ziet mij hier bezig.' Toen niemand hem kwam vragen wat hij deed, steeds dichterbij, tot bijna in de tuin, 'dicht op de huid' van de bewoners. Want ook al zijn ze niet zichtbaar, het gaat wel over hen. Een huis is een locatie waar zich mensen bevinden. De lichten zijn aan, en zo sijpelt het 'binnen naar buiten’. 
Wat zeggen bijvoorbeeld twee ramen op twee verschillende verdiepingen in een en hetzelfde huis, allebei verlicht door het trieste blauw van een TV? Hoe zou de relatie van de bewoners zijn, waarom kijken zij niet samen? 'Je bent buiten en probeert te bedenken wat er binnen gebeurt.’ 

Realiteit doet mee
Zijn fotografie gaat niet over plaatsen, ze gaan over menselijke relaties. Hij manipuleert niets, heeft geen oordeel over wat hij ziet, hij documenteert om op een later moment zijn verhaal samen te stellen. Hido heeft stapels en stapels foto's. Zijn studio ligt en hangt er vol mee, op tafel, aan de muur geprikt, met daartussen opengeslagen boeken. De TV staat aan op CNN, waardoor de realiteit als vanzelf binnendringt en meedoet.

All killer, no filler
'Hang je foto's op, om te onderzoeken hoe ze zijn. Behandel ze of ze in een boek zullen komen, waar ze een begin, midden en einde zullen vormen.' Telkens herschikt hij ze tot nieuwe combinaties. En zo ontstaan de verhalen, die soms nooit klaar zijn. 'Gewoon doorgaan' en mogelijk pas tien jaar later is het compleet. 
Todd Hido kan een thema honderden keren fotograferen, in de uiteindelijke selectie is hij streng. Geen enkele foto mag als vulling mee. Iedere foto heeft zeggingskracht binnen het verhaal waar deze voor is geselecteerd.

 

Opening expositie van Taichi Gondaira en Tessa Van Thielen
zaterdag 13 september, SBK Breda

Delicate kracht en ontnuchterende stopmotion
Zaterdagochtend 13 september werd de expositie van Taichi Gondaira en Tessa van Thielen in SBK Breda feestelijk geopend.



Ode aan zelfbewuste kracht
Van de traditionele Japanse cultuur is weinig meer over, zegt Taichi Gondaira (Japan, 1956). Het moderne Japan is volgens hem verwesterd. De oude Japanse tradities en de manier van leven verdwijnen, bijvoorbeeld de Wasoreijin, gesofisticeerde vrouwen in schitterende kimono’s.  Zij zijn  bijna uit het straatbeeld verdwenen. Gondaira wil dit aspect van de Japanse cultuur vastleggen en fotografeerde hen. Hun traditionele kapsels, de manier waarop zij hun kimono dragen: het is het summum van het klassieke, Japanse schoonheidsideaal.
Zijn fotoserie Ukiyo-E,  geprint op het lichte en uiterst kwetsbare washi-papier, is een ode aan hun delicate kracht, voorkomendheid en liefheid, hun onverstoorbare geduld en hun standvastig karakter. Krachten die zichtbaar zijn in de zelfbewust poserende vrouwen.
Eenzelfde bewondering geldt ook  zijn eigen vrouw. Zij vergezelt hem bij alle fotosessies en steunt hem in zijn werk. ´Zonder haar kan ik niks.´ In zijn toespraak bedankte hij iedereen die meewerkte aan zijn expositie, op dezelfde innemende, consciëntieuze wijze, die ook zijn fotowerk kenmerkt.  

Streep door eindeloos gedweep
De video 'Repeat after me' van Tessa van Thielen is een ontnuchterende stopmotion film van vijf minuten die korte metten maakt met het eindeloze gedweep met de natuur. Het viel haar op dat over de natuur altijd op een erg serieuze toon wordt gesproken. ‘Is het niet beter om deze serieuze bijklank te laten vallen?’, vraagt zij zich zij af.
Ze toont beelden van de natuur, bergen, een meer, weides, en laat deze vervolgens verdwijnen door de beelden te verscheuren, te verknippen en te bedekken. Ondertussen is een computerachtige stem te horen die allerlei natuurrampen opsomt; tsunami, wave, avelange.
Merel Bem noemde in de Volkskrant Repeat after me van Tessa van Thielen één van de topvijf werken van deze BredaPhoto. Tessa van Thielen deed mee aan het Academieproject, een project waarin BredaPhoto en zes kunstopleidingen in België en Nederland samenwerken. Doel is jong talent een podium te bieden. Vijftien studenten uit het project exposeren. Int totaal waren 200 studenten in de race voor plek op BredaPhoto. 

Taichi Gondaira, fotoserie Ukiyo-E
Tessa van Thielen, video Repeat after me
Beiden te zien in galerie SBK Breda, Markendaalseweg 48, Breda


Lezing door fotograaf Andrej Glusgold (1968) 
zaterdag 13 september, Breda's Museum

Innerlijke landschappen

Fotografie wijst de weg in je innerlijk, het spiegelt de geheime mechanismes van de psyche, volgens fotograaf  Andrej Glusgold (1968, Moldavië).
Het icoon van de romantiek Der Wanderer van Caspar David Friedrich bracht Andrej Glusgold naar de plekken die Friedrich tweehonderd jaar geleden inspireerden: Saksisch- en Boheems-Zwitserland en het eiland Rügen in Noord-Duitsland. Daar maakte hij de foto's die tijdens BredaPhoto te zien zijn in het Breda's Museum. Het zijn landschappen; groene heuvels, met sneeuw bedekte bergen, mistige weides, en kruiende ijsschotsen die elkaar botsend omhoog stuwen. Ieder voor zich een metafoor van menselijke emoties. Teruggetrokken, lieflijk, verstild, krachtig. Glusgold's 'Wanderer' foto's staan niet op zichzelf. Ze passen in een proces, een zoektocht naar het sublieme, het verhevene. Nadat hij de 'Wanderer' foto's maakte, werkte hij aan de projecten Black Forest, Limbo en Pescina Metafisica. 

Black Forest
Ooit waren onze bossen wouden waarin je kon verdwalen, doodgaan, en beroofd worden. Het waren angstaanjagende plekken waar je heksen, weerwolven en kobolden kon tegenkomen. 'Tegenwoordig zijn bomen zielig, want aangetast door de zure regen. Men heeft de neiging de bomen te strelen.' Met Black Forest roept hij het aloude beeld op van het dodelijke, onherbergzame en onheilspellende. Eerst probeerde hij die sfeer op te roepen door 's nachts bomen te fotograferen. Uiteindelijk kreeg hij het gewenste beeld door diezelfde bomen overdag te fotograferen, het beeld naar negatief om te zetten en in zwart/wit af te drukken.

Waar gaan de zielen heen
In Limbo vraagt hij zich af waar de zielen heen gaan, nadat zij het lichaam hebben verlaten. Hoe stellen we ons het hiernamaals voor? Het landschap dat dat het beste kon weerspiegelen vond hij in het Atlasgebergte in Marokko. Daar fotografeerde hij in de woestijn kale rotsen onder het koude licht van de volle maan. Het urenlang lopen, in de open lucht eten en slapen, dwalen en zoeken, geen douche, de hitte, het zweet, door dat alles werd het een meditatieve, reinigende ervaring.

Schaduwen gefotografeerd
Met Prescina Metafisica lijkt de zoektocht even te eindigen. Prescina, een Italiaans dorpje, is bij uitstek een voorbeeld van een eens levendig provinciestadje, dat nu problemen kent zoals werkloosheid, vreemdelingenhaat, leegstand doordat mensen wegtrekken. Andrej Glusgold raakte gefascineerd door de sfeer, het stadje leek een decor, het licht van straatlantarens gaven de lege straten een raadselachtige sfeer. Bij zijn nachtelijke wandelingen voelde hij zich vergezeld door de generaties mensen die hier ooit hebben gewoond en liefgehad. 's Nachts heb ik hun schaduwen gefotografeerd.'

Andrej Glusgold (1968, Duitsland), te zien in Breda's Museum

Na het maken van dit idyllische beeld, te zien in het Breda's Museum, verdwaalde  Andrej Glusgold. Een etmaal lang doolde hij in zijn eentje door het bos, dat met de val van de avond van vredig decor veranderde in een angstwekkend woud, met bronstige, brullende beesten. De flashlight van zijn smartphone was zijn enige houvast.


Japanse avond
vrijdag 12 september, Stadsgalerij
met de fotografen Taichi Gondaira, Photographer Hal, Yoichi Nagata, Aki Tanaka

Verbinding, kracht, bevrijding en stabiliteit
Over deze begrippen ging het vrijdagavond 12 september in de Stadsgalerij. Gespreksleiders Bas Wilders, docent aan AKV | St. Joost en Geert van Eyck, één van de curators van BredaPhoto, stelden de aanwezige Japanse fotografen voor: Photographer Hal, Taichi Gondaira, Yoichi Nagata en Aki Tanaka. Zij representeren een enorme diversiteit in de Japanse fotografie.  

'Verpakte' mensen
Photographer Hal (Japan, 1971) vertelde over zijn 'verpakte mensen'. Stellen die met elkaar en hun liefste bezittingen in een vacuüm gezogen plastic omhulsel 'samensmelten'. 'Het laat het verhaal zien van wat hen verbindt.' aldus Hal. Is het zo gedaan om hen te beschermen, werd gevraagd. 'Nee', aldus Hal, 'het is een liefdesmoment, het is een waarschuwing om die liefde niet te verliezen.'
Op de vraag of zij of Hal bang zijn, antwoordt hij, dat het niets te maken heeft met bang maken of bang zijn. 'Het is een nieuwe manier van vertellen passend in deze tijd, de 21ste eeuw, los van het verleden.'


Summum klassieke, Japanse schoonheidsideaal
Het moderne Japan is verwesterd, zegt Taichi Gondaira (Japan, 1956). Van de traditionele Japanse cultuur is weinig meer over. Gondaira fotografeerde de Wasoreijin – gesofisticeerde vrouwen in schitterende kimono’s, om zo dit aspect van de Japanse cultuur vast te leggen, voordat het helemaal uit beeld is verdwenen. Hun traditionele kapsels, de manier waarop zij hun kimono dragen: het is het summum van het klassieke, Japanse schoonheidsideaal. Zijn foto’s print Gondaira zo puur mogelijk door platina platen te gebruiken en ze af te drukken op het lichte en uiterst kwetsbare washi-papier.
Weerspiegelt  zijn werkwijze een gevangen verlangen naar het verleden? Nee, voor Gondaira gaat het om sensitiviteit en tactiliteit. Hij wil  de kracht van deze vrouwen, die nog steeds  een rolmodel kunnen zijn, weergeven. 

Exorbitante gedaantes
De door Yoichi Nagata (Japan, 1950) gefotografeerde, exorbitante gedaantes 'leven hun eigen droom'. Hij fotografeerde hen in het nachtleven van Tokyo. Met hun tatoeages, hairextensions, combinaties van korsetten en kimono's laten zij hun werkelijke identiteit van bankier of  ICT-er  achter zich. Beschermen zij zichzelf, ontwijken zij hun dagelijkse realiteit of is het niet meer dan 'showing off'? 'Het is om hun ziel te bevrijden', zegt Nagata. Deze mensen doen hem denken aan de ‘basara’ uit de Japanse middeleeuwen, excentriek geklede sociale rebellen. ‘Zulke non-conformisten staan meestal op in tijden van onrust of aan het einde van een tijdperk’, zegt Nagata. Maar in tegenstelling tot de basara, zijn de mensen die hij fotografeerde allerminst agressief. Integendeel. Ze bekritiseren elkaar niet, maar geven juist complimenten als iemand er mooi uitziet.


Aki Tanaka

Stabiliteit
Zonlicht gevangen in tere bloesembladeren. De beelden zijn bijna te zien als abstracte schilderijen, licht gevangen in de textuur en het patroon van de bladeren. Aki Tanaka wil met haar foto's vastleggen wat zij voelt op momenten dat zij heen en weer wordt geslingerd tussen hoop en onrust. 'Ik zoek stabiliteit. Het maken van deze beelden is een soort opnemen en afspelen van mezelf.' Met de schittering van zonlicht en vervaagde takken en bloesem creëert Aki Tanaka een voorzichtig 'heden'. 

Haar foto's zijn onderdeel van een expositie in het Vincent Van Gogh Huis in Zundert die ter gelegenheid van het Van Gogh Jaar 2015 samen door het Van GoghHuis en BredaPhoto wordt gehouden.

Photographer Hal, Zatsuran:  zijn 'verpakte' mensen zijn te zien op Chassé XXL, buitenexpositie Chassépark
Taichi Gondaira,  Ukiyo-E: te zien in SBK Breda, Markendaalseweg 48, Breda
Yoichi Nagata, Star of the Stars: te zien in Club Solo, Kloosterlaan 138, Breda
Aki Tanaka, Sunshine Pulse: te zien in het Vincent van GoghHuis, Markt 27, Zundert